Geplaatst op Geef een reactie

Fo’c’sle (English translation of the short story ‘Vooronder’

I see the full moon, shining brightly from behind a cobalt-blue cloud, a radiant disc in the darkness of a winters night. The sea, black, grayish and fifty shades of blue. Rolling waves with crests of white foam race by my porthole. Then I feel my body being pressed deeper and deeper into the mantras of my bunk. Whoosh! Water as far as I can see, green with bubbles of air rising up along the thick porthole glass. Then the pressure eases, I become lighter again until I fear that I might hover. Whoosh! The moon, the waves.

Here I lie in the upper part of a sailors bunk in our shared cabin, with a view to the ocean. My ‘maiden voyage’, from Bremen, Germany, to Hull on the shores of the United Kingdom, a stormy crossing with wind gales at force eight. A nauseating feeling in my stomach, tepid water in my mouth. I feel miserable and yet  elated at the same time. I am 19 years of age, just completed my secondary education back in the Netherlands.

Only two hours earlier I had stumbled over the decks of this passenger liner, together with Rocco from Italy. He, short but square, a block of muscles, I, skinny-bones with glasses. Between us we pulled along a tangle of rope and wood a meter and a half in diameter. “That rope ladder needs to go into the fo’c’sle. When you get there, tie it tight to the bulkhead”, is what 1st officer George from Cape Town had shouted in the wind. The fo’c’sle, or forecastle, to us is the storage room in the bow, above the anchor chain locker. There where that bow of the ship slashes the brutal waves one by one and their spray water hammers down on the deck in revenge. Hell on the way to Hull!

Berry good, va benne, berry good, Rocco said every time we had progressed to the next lower deck, had stumbled down another stairs. Maybe to hide the fact that he was just as scared as I was. Ever deeper, or higher, depending on how the swell and the strength of the main engine were pushing and pulling our one hundred and thirty meter long vessel up and down the wave valleys.

I fell, I crawled, I puked, I prayed…well, to make a long story short, here I lie. Scared. thrilled. I submerged, I rose again from the deep. I had never felt more alive than that day!

Geplaatst op Geef een reactie

Synopsis Dat Rode Spul

Dat Rode Spul is een internationale politieke thriller met een gelaagde plot welke vragen op wil roepen over vrede en gerechtigheid, vrijheid van meningsuiting en manipulatie in Europa. Maar het is ook een psychologische roman waarin de kleinste sociologische eenheid in onze samenleving, het gezin, een kritische en ironische analyse ondergaat.

Roman Dat Rode Spul
Dat Rode Spul

De proloog van Dat Rode Spul begint met een perfect uitgevoerde terroristische aanslag op het Vredespaleis in Den Haag. Erwin de Boer en Henk Verhagen zijn er niet alleen getuigen van, maar volgens een van hen, ook verantwoordelijk voor. In flashback wordt hierna verteld hoe het zo heeft kunnen lopen. Na een chaotische start van een zomervakantie in Kroatië raakt Erwin in de problemen en belandt in de cel. Henk spant zich in voor de vrijlating van zijn campingbuurman. Door hem komt Erwin achter een gevoelig politiek geheim, een lijk uit de kast van het oude Europa. Wat was de prijs die er betaald is voor de vrede waar wij de afgelopen zeventig jaar in hebben geleefd? En als vrijheid een illusie is, maar oorlog het alternatief, hoe kun je dan overwegen om te gaan klokkenluiden?


Wie Dat Rode Spul leest, krijgt een andere kijk op wie je bent, wat je zegt en hoe je leeft in Europa.

Klik hier om de roman dat Rode Spul in de webshop te bestellen.


André Verkaik (auteur)

Tel. 06-31299936

Geplaatst op Geef een reactie

English translation Concertina chapter 2

2. Change of the guard

The moment he stepped into the cell and over the half-naked body of the seemingly unconscious inmate, Gershon felt his stomach tighten. Carla, the warden he was sharing the evening shift with, remained on watch in the door opening, a suspicious look on her face, holding the heavy steel door as if ready to throw it shut when things got out of hand. Carla was a tall woman in her forties. Her face had strong masculine features enveloped in long brown hair which she wore bound together in a tail as regulations required. With her stood Marianne, the nurse from the medical post, with twinkling eyes. Marianne apparently found the scene more amusing than threatening. According to the prison rules the head warden from the upper floor should be present when a cell was opened in the evening, as he was the senior in the building. But because the still jumpy survivors of the cell complex fire were keeping him busy, Michael had allowed Gershon, also a head warden, to go in with the assistance of Carla and the nurse. Their colleagues on the second floor would be listening in over the radiotelephone in case something went wrong. The second occupant of the cell, a chubby Dominican chap of little more than twenty years old, sat on the lower bunk, legs raised so tight that his knees were toughing his chin. He was sweating heavily. Gershon kept all options open, for all he knew this could be a trick and he would have two rebellious inmates all over him. He didn’t know these detainees well enough to trust them as this was not his department he was working at this evening.

“Quál es tu nombre?”, he asked the boy without taking his eyes of the body under him. The Dominican relaxed visibly when he noticed being addressed in his own language and said that Orlando was his name. The language trick had worked again, Gershon concluded with satisfaction and proceeded to ask what the boy had seen. The answer rattled out in the melodious Latin American version of Spanish.

“He has no idea why his cellmate fell,”, Gershon translated for the nurse, “his buddy jumped from the upper bunk to go to the bathroom and fell flat on his face and passed out.”

Gershon maneuvered himself between the bed and the unconscious man, bending over him so as to be able to see his face, but also in order to force him back to the floor with his knee, would the man suddenly move. He wasn’t sure if that would work, though. The detainee on the floor was aged end twenties and had a muscular torso topped by a bull’s neck leading up to a shiny bald marble of a head. Gershon was a lightweight compared to him and hoped that the sporadic hours of defense and repression training that detention center guards were offered would prove sufficient for such a situation. He actually derived more confidence from the Taekwondo martial arts training he had followed years ago. According the prison rules he was of course not allowed to use any of that in the Judicial penitentiary setting. All he was supposed to do was to sound the alarm  by pressing the button on the small Personal Security Unit which was attached to his belt and get himself and others to safety. Wardens from other departments would come rushing in to stabilize the situation. That was the theory. Gershon had heard lots of stories of incidents where the PSU had failed to forward the alarm or omitted to add the location of the incident with the alarm. One could always revert to the old method and shout something in the radiotelephone to get help.

            Marianne entered the cell at his beckoning and squatted next to the unconscious man. She placed her hands on his shoulders. “ Martinez, hello mister Martinez,“ she called and shook his torso gently to and fro. It surprised Gershon how tenderly, almost intimate, she handled a man that she didn’t know. Personally he had considered poking the body with the pointed part of his shoe. But the  Florence Nightingale method had effect. Martinez regained consciousness, looking up, confused and surprised about his position on the floor. They helped him up and back unto the upper bunk.

            “So Martinez is not going to pass out again?” Gershon asked, when he closed the cell door ten minutes later. “When you go home there will be no more nurse on the grounds of camp Zeist until morning.”

Marianne looked at him with a searching, teasing smile which he ignored. She was in her thirties and had a friendly freckled face and the blond ponytails of a teenager. Wearing a tight T-shirt with yellow and green flower motives, it made Gershon ponder whether the ladies at the medical post dressed up sexy on purpose for the men that were locked up in this facility.

“Don’t worry, he just didn’t stick to the agreed protocols for his diabetes. That’s what you get. I’ll put him on the agenda for a consultation tomorrow. We’ll have a little talk about his eating pattern. That will stabilize him.”

“Okay, I will put it in my report. Thanks for your help, I know your shift was already over when I called you. Appreciate it that you came.” He held out the ward door for her.

“Not to mention. I could use a little excitement after putting pills in little boxes all evening. Do I see you tomorrow night?”

“No, I’m off for two days.”

“Alright, I’ll see you around than. Bye Gersh.” And off she went.

Back in the command post Gershon dropped in the chair at his terminal and opened the daily report to update it on the incident. Carla was sitting in the other desk chair, arms folded in front of her chest, not very talkative as she had been all evening.

“How do you think it went?” he asked her.

“I’m not going into that cell”, she answered resolutely. “Way to big a risk. And the shift leader from ward E-F should have been present. Koen is there now”, referring to Gershon’s colleague from department A-B where they were.

“Koen is on duty upstairs?” Gershon asked in surprise. Well, I have agreed with shift leader Michel to do it without him present, so that’s no problem. It’s still his responsibility. But I wonder why Koen is not sitting here? Then I could have worked on my own ward.” Since the coming of the Airport group he had seldom worked on the ward where the victims of the airport fire where held. Planning kept asking him to stand in for colleagues in other buildings and at the other wards in this building.

“No idea”, Carla said with an indifferent expression on her face. “I worked there yesterday and the day before with Koen. I thought I would again tonight but turned out they put me here with you instead.”

“How are the men from Schiphol airport? Have they calmed down somewhat?”

“O yeah, normal, just like all the other rejected asylum seekers. They just try to use the fire to get a permanent visa out of it. Just as I would.”

“Well, you should have seen them the first few days. Many of them were really traumatized. Weird types, some of them.” He told her about Happy on the isolation ward. “…the next day Happy got a visitor, the chaplain. The poor man also couldn’t get through to the savage. But he did give him a bible. That night one mattress hadn’t been enough to mute the noise. Happy smote the cell door and walls with the ‘power of the Word’, giving us another night of noise, talking and more noise.”

“I heard about that from the boys at Iso. That prisoner should never have been here, he belongs in a high risk prison. The day after the Bible banging incident he was escorted to the high risk penitentiary facility at Vught where they know how to deal with guys like him. Say, do you mind if I go up to Koen and the boys at E-F ward? I’ll be back before eleven to distribute the medication and do the head-count.”

“Sure, if you like. I’ll be busy finishing the reports anyway.”

At about ten thirty Gershon saw Remon, the young warden who was going to replace him to take over the night-shift, at the end of the B-ward, talking to a detainee through the door hatch. He suspected that Remon had already started the eleven o’clock headcount. He waved at him and returned to the smudgy keyboard to finish his last report. As he typed in the dry words into the daily reporting format, he felt the adrenaline surge he had felt when entering the cell and stepping over the unconscious Caribbean detainee. He completed his report with the words: : The detainee was brought back to consciousness by nurse Marianne and was left in his cell in stable condition. He will be called for a medical consultation in the morning.”

Remon entered the central post without greeting Gershon. He remained at a distance, a surly look on his face, eyes fixed on a point somewhere  in the air where Gerson sat.

“He Remon, have you heard about the fire that broke out in building 3 earlier on tonight?” Remon did not respond, which puzzled Gershon.

“It doesn’t seem to move you? How come?” He looked up from the screen and tried to make eye-contact with his colleague. “For the last two weeks the fire at the airport detention center has been headline news. Questions are being asked in parliament about the performance of our fellow detention workers there, security measures at all Justice institutions are being questioned. And then tonight some other detainee sets his cell on fire in what can be considered an exact copy of that cell complex, but now in our own Camp Zeist! Thank God the fire was extinguished almost immediately, but you can take my word for it that management was nervous to the point of total panic. All department heads where called back from home. They were scared as hell that the information would be leaked to the media. Wards C and D in building 3 were vacated and all cells were combed out. I could follow it all from here, look, I switched on three radiotelephones on three channels. I was expecting them to call us in for help.”

Remon maintained his silence. He was a tall slender boy with brown hair and pimples on his smooth cheeks. The face of someone fresh out of school. Gershon filled the awkward silence with more news.

“This afternoon down here, Habibi from cell B18 had an epileptic seizure on the exercise yard. I received the emergency call from the boys out there. Called in the medical team. It took a while before they came. All the detainees standing around, gaping at the man, what a circus! Then we received  two new entries,” Gershon continued his narrative which of itself became the usual formal information transfer at shift handover. “And two inmates returned from court-hearings and were returned to their cells. At 21:00 hours Martinez in cell A 04 passed out. According to the medical service diabetes was the cause. And, o shit, I have to mail them about the medication of Omar in B 24. He is getting a too low dose of Oxazepam. He’s okay for now but if they don’t correct it, he will be jumping up and down his cell all night during your shifts the coming days.

“It’s a fucking mess here, the bread crates are still standing in the central post with old bread still in them. Why is the five o’clock headcount not registered on the operations sheet? I don’t accept this change of guard.” Now that Remon finally spoke, it was with a high pitched, somewhat shaky voice as both hands stroked back his gel stiffened hair in a gesture of defiance. Gershon looked up with a bewildered look. What has gotten into him, he thought. That little punk of no more than twenty years old. In the day-shifts he knew Remon as a guy who didn’t care much about discipline or order. The night shifts where mostly spend eating, watching movies and hanging out with his friends on other floors. Gerhon walked towards the left side of the operational desk and saw that the headcount of 17:00 hours was indeed missing. The wardens of the afternoon had somehow forgotten it when they had left. He had heard the ward coordinator call it out and had assumed that it would have been registered by his assistant. Removing the bread crates to the storage room was Carla’s task, but Gershon felt responsible for its omission.

“I know the headcount by heard, at five o’clock we had ninety-eight men in the house. Since then two new arrivals have come in and two detainees have returned from transport, look, that’s exactly what you have just entered. He wrote the numbers of five o’clock on the operational sheet above the headcount Remon had written in it.

“And how am I supposed to know that this is accurate?” Remon spat out the words. “The signature of the afternoon shift is missing”, he added, a mix of triumph and disdain in his voice.

“Well, that is why I am signing it myself”, Gershon answered. “I am, after all, the head warden over both shifts, and in case you don’t trust it, you will find exactly the same counts in the daily report on the computer. What is the matter with you, Remon? You should have seen the head count when the victims of the airport fire arrived. The first couple of days we didn’t even know exactly who we had on wards E and F…”

“I don’t give a fuck about how you guys count on your department! What you do up there is for you to explain to your department head. I just want the numbers to be correct on my wards A and B, understood?”

Gershon looked at Carla who had come in unnoticed and stood there, leaning against the command post doorpost. She folded her arms across her chest and looked away, in the direction of Remon, who reiterated: “Again Weening, I don’t accept the change of guard. I want you to do a recount of all the cells.”

Where did he get the nerve, and that self-assurance, Gershon wondered, to confront him like that? Victory shone out of his eyes as Remon shared glances with Carla. Gershon knew that the wise thing to do was to swallow his pride and do the recount. Remon’s language was that of a written report to their superiors. But he couldn’t set himself to it.

“Well, then you don’t accept the count. I signed for it. Do whatever you think you can achieve with it. I worked like a madman this evening. Knock yourself out. I’m going home!”

Gershon packed his belongings in his duffel bag and left the department without looking back. He passed through the various check posts, exited building 5 and walked towards the main entrance building where he deposited his keys and PSU in one of the many small lockers in the wall behind the entrance lobby. He took in the fresh air with deep breaths as he walked across the brightly lit parking place towards his car. He entered the vehicle and drove in the direction of the main entrance gate where for the last time he held his badge against a reader to open the barrier. The guards in the entrance unit didn’t bother to come out to acknowledge his departure and as the barrier pole rose slowly Gershon hit the gas pedal and sped his ragged Golf GTI into the free world.

Driving over the A28 motorway towards the city of Utrecht, he finally felt the tension fade somewhat. The music coming out of the car radio came through with lots of static and frequent short interruptions, as was to be expected when playing AM frequencies. It was what he had accepted in order to receive his favorite station Arrow Jazz.

“Any major dude with half a heart surely will tell you my friend,

Any minor world that breaks apart falls together again.

When the demon is at your door,

In the morning it won’t be there no more

Any major dude will tell you.”

Donald Fagan’s sweet mouthed voice in Steely Dan’s perfectly preformed Jazz-rock ballad had a calming effect on his mind. It allowed Gershon to reflect on the incident with some measure of detachment. Why had he been put off balance so easily? Pacifying cracked up inmates was his specialty! But he couldn’t parry a direct attack by a fellow worker. Remon and he were clearly not compatible fellows. The boy belonged to the pack of wardens around his fellow head warden Koen. Fitness, liquor, soft drugs and chicks, that was what they shared and talked about. Compared to that Gershon was a boring old  man from another age. But that didn’t explain Remon’s attack. Maybe it had just been a bout of elation motivated by the competition between the departments in this penitentiary institution? That boy surely had something to boast about to his colleagues.

Meanwhile Gershon had passed the motorway junction at Eemnes and took the exit Huizen. That is where he had lived since the completion of his studies. A nice little town to live in. It boasted two marina’s and several recreational beaches along the Gooi lake. Stretches of heather fields and sand plains towards the picturesque villages of Blaricum, Laren and Bussum stretched out to the south. And woodlands carrying the imaginative name Wolfschamber lay to the west. Huizen is more than the collective of its houses was a slogan he had once coined. He drove down the scarcely lit double thoroughfare called Merk, now empty in contrast to the bustling traffic during the day. Nodding friendly to all the traffic lights that where kind enough to give him green all the way as he passed on into the heart of the newly constructed districts of this former old fishing village. At the Oostermeent shopping center he turned right and lowered his speed as he entered the residential area where his street was located. It still gave him a surge of joy to return to his house behind the Gooi lake dyke. It could have been in Harlingen, Enkhuysen or Zwartsluis, all these coastal towns where the Dutch had withstood the threat of the powerful sea behind thin artificial dirt ridges covered with green grass. Far away from the  grey concrete and scissor sharp concertina barbwire behind which Gershon spent his working days. The car came to a standstill right in front of his house.

Through the lace curtains he saw Mirjam in the softly lit living-room, sitting on the couch, reading. The TV was on. He was glad she was still awake. The next morning she would have to be up early again, to go to work at the secondary school where she taught French. Would he tell her about this evenings events at Camp Zeist? Maybe it would all blow over. Maybe not. Tomorrow he would think of a way to resolve it. What he would not allow was for the hatred and envy in that Justice hotel to invade this oasis of rest and uproot it.

Once inside he was surrounded by warmth and the waning smells of a warm meal he had missed. Like a contently purring cat Mirjam sat with her legs tucked under her thighs, newspaper pages sprawled all over and around her like a blanket. She looked up absentmindedly, as if she had only now noticed his arrival.

“Hello dear, how was your day?” She lifted up her face to receive his kiss. A glance of disapproval passed over her face as she stroked the stubble on his cheek.

“O, an epileptic seizure on the recreational yard, an attempt at arson in another cell complex and a  fainted inmate in a cell on my ward”, Gerson dryly summarized.

“Well, at least you have some excitement in your work. I am stuck with children that don’t give a hoot about the language I have to teach them.”

“It’s just an insane little world that I work in. It seems that everybody is only intend on bringing others down.” He pulled of his clip-tie, threw it over the armrest of a chair and dropped down in the easy chair that stood at angles with the couch. He kicked of his boots and stretched out his legs on the couch until his toes made contact with her thigh. She retracted her leg somewhat but did not severe the contact.

“Justice seems to be bent on maintaining a culture where it’s officers not only keep an eye on the detainees but also on each other and encourages them to tell on each other”, he said, “it all starts with the competition between the departments.”

“Let them destroy each other if they wish. Stay out of it Gershon”, she answered, without looking up from the newspaper.

“It’s not that simple. I have been in the midst of this for more than three years now. Looks like I am an easy target for young ambitious snotnoses bent on getting higher up.” Against his earlier intention he told Mirjam about the conflict with Remon.

 “You have to stand above them Gersh. It is just a game. Abide by the rules, then nobody can harm you.”

 Gershon heard how logical it sounded and how far at the same time from the reality in a penitentiary institution. Some time ago he had been part of a project group that had consisted mainly of department heads. The purpose had been to compile a manual for detention center wardens that would serve as a national standard. All the prison managers had done on the committee meetings was brag about what they had achieved in their former prisons despite the rules and the financial restrictions set out by the bureaucrats in The Hague. At the same time they so totally destroyed their colleagues and superiors that Gershon had counted himself lucky not to have been their colleague. Furthermore they could not agree with each other on hardly any of the procedures they had to streamline. Which was why eventually the facility director had charged him with the task of putting together the manual out of all their conflicting suggestions and memo’s.

“Hello, where are you now, here or at Camp Zeist?” Mirjam interrupted his train of thought. Now, if you would massage my back, maybe then I can help you take your mind off your head breakers? Que dites-vous?”

‘Deal!’ Gershon said.

Geplaatst op Geef een reactie

Privacyverklaring AYBS-webcontent


In deze privacyverklaring wordt uitgelegd hoe tekstbureau AYBS-webcontent (AYBS) en haar scriptie correctie bureau en de literaire website en webshop omgaan met de persoonsgegevens van haar klanten, hoe dezen daar inzage in kunnen krijgen of er bezwaar tegen kunnen maken, en wat wordt gedaan in geval van het ontstaan van een datalek.


AYBS-webcontent is een tekstbureau, eigendom van André Verkaik (eenmanszaak) met KvK nummer  57382360.

Hoe Persoonsgegevens worden verzameld

AYBS legt enkel de gegevens vast die voortkomen uit de aanvragen van tekst-of correctieopdrachten door klanten, hetzij telefonisch, per mail of via het contactformulier op de website. Voor 25 mei 2018 was het aanvragen van een tekstverwerkingsopdracht met AYBS een impliciete toestemming om persoonsgegevens, nodig voor de verwerking daarvan, op te slaat en te gebruiken. Met ingang van de Algemene Verordening Persoonsgegevens (AVG / GDPR in Engels) op 25 mei 2018 zal aan elke klant expliciet om toestemming gevraagd worden om persoonsgegevens op te mogen slaan en te verwerken, enkel  voor het uitvoeren van een opdracht en voor boekhoudkundige verslaglegging (belastingaangifte).

Welke gegevens verwerkt  AYBS?

De persoonsgegevens welke AYBS van haar klanten verwerkt zijn hoofdzakelijk:

  • naam,
  • email adres
  • telefoonnummer
  • bankrekeningnummer

Doel van het vastleggen en gebruiken van deze persoonsgegevens is het uitvoeren van de aangevraagde opdracht. Juridische grondslag daarvoor zijn de toestemming van de klant en de noodzaak om tot uitvoering van een aangevraagde opdracht over te kunnen gaan.

Deze gegevens worden vastgelegd in het AYBS Verwerkingsregister Persoonsgegevens voor een periode van twee jaar sinds de laatste opdracht. Daarna wordt alleen het email adres bewaard ten behoeve van een mogelijke promotionele mailing op een latere datum. Het AYBS Verwerkingsregister bevindt zich op een beveiligde externe gegevensdrager op het kantoor van AYBS. Een data hack is daarmee grotendeels uitgesloten. In het geval van verlies of diefstal van de gegevensdrager gaat het Datalek Protocol in werking.

Documenten welke de klant verstrekt voor het uitvoeren van tekstverwerkende opdrachten worden drie maanden na afronding van de opdracht verwijderd uit de persoonlijke bestandsmap van de klant.

Facturen welke worden verstrekt ten behoeve van betaling voor geboden diensten worden opgeslagen in de bedrijfsadministratie van AYBS voor de belastingaangifte (OZB en IZB) en worden volgens de wettelijke regelgeving zeven jaar bewaard.


Wie kan deze gegevens inzien? Documenten worden enkel door de editor / corrector gezien en bewerkt voor het uitvoeren van een aangevraagde opdracht. Alle andere gegevens worden door AYBS verwerkt en daarbuiten alleen door bureau ABC te Huizen gezien, welke voor AYBS de inkomensbelasting aangifte uitvoert. Met bureau ABC is een bewerkingsovereenkomst gesloten waarin is vastgelegd dat dit administratiekantoor de gegevens enkel verwerkt voor het indienen van de jaarlijkse aangifte Inkomensbelasting en de gegevens nooit met derden, anders dan de Belastingdienst, deelt.

Inzage, rectificatie, verwijdering en bezwaar

De klant heeft ten allen tijden het recht om inzage te krijgen in de persoonsgegevens welke AYBS heeft opgeslagen. Deze gegevens zullen op verzoek binnen twee werkdagen per mail verstrekt worden. Indien er onjuiste of verouderde gegevens bij zijn, waarderen wij het als de klant deze rectificeert. De klant kan een verzoek indienen om alle persoonsgegevens en documenten direct te laten verwijderen, met uitzondering van facturen. De klant kan voor het aanbieden van een opdracht bezwaar maken tegen het vastleggen van persoonsgegevens, maar heft daarmee ook de mogelijkheid op voor het aangaan van een overeenkomst, aangezien de persoonsgegevens: naam, email en bankrekeningnummer essentieel zijn voor de uitvoering van een opdracht.

Datalek protocol

In het geval van verlies of diefstal van de database met persoonsgegevens van klanten is een protocol opgesteld. Hiervoor is een register “persoonsgegevens in geval van een datalek” opgesteld welke enkel de naam en het e-mailadres van klanten bevat. Indien zich een datalek voordoet zal de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) zo spoedig mogelijk worden geïnformeerd. Ook zullen de klanten van AYBS daarover zo spoedig mogelijk worden geïnformeerd. AYBS zal de betrokkenen blijven informeren over het vervolg en de afronding van zo’n incident.

Geplaatst op Geef een reactie

Recensie NBD biblion van de roman Concertina

De roman is namens de uitgever, Calbona te Rotterdam, aangeboden aan NBD Biblion, de Centrale Bibliotheek Nederland. Deze heeft een recensent gevraagd een recensie te schrijven welke als aanschafinformatie is aangeboden aan de openbare bibliotheken. 25 bibliotheken hebben een order geplaatst om de roman Concertina in hun verzameling op te nemen. Daar zijn we natuurlijk blij mee.



Een gefictionaliseerd verslag van wat er gebeurde in Kamp Zeist, nadat daar de overlevenden van de brand in het cellencomplex op Schiphol waren overgebracht. Gershon Weening is er op dat moment wachtcommandant en gedreven om zijn werk zo goed mogelijk te doen. Maar zijn afdelingshoofd Erik Bakker gedraagt zich als een slavendrijver die een persoonlijke vete met hem wil uitvechten. Bakker vindt het onverdraaglijk als Weenig zijn werk goed doet en bedenkt steeds nieuwe voorschriften en regels om hem dwars te zitten. Intussen heeft Bakker geen enkel medeleven met de zwaar getraumatiseerde, uitgeprocedeerde asielzoeker en werkt mee aan versnelde uitzetting. Ontslag nemen is uiteindelijk de enige oplossing voor Weening. Het is een boeiend verhaal dat een goede inkijk geeft in de gang van zaken in een detentiecentrum en in hoe er in Nederland met ongewenste personen wordt omgegaan, maar ook de manier waarop deze mensen zich in detentie gedragen. De inleiding door de schrijver is overbodig en het boek had gezien de taalfouten een betere redactie verdiend. De auteur publiceerde eerder ‘Dat Rode Spul’.

Recensent: G.P. Schuring

NBD Biblion

Afd. Redactie Media Aanbod


Geplaatst op Geef een reactie

English translation Concertina chapter 1



Fire cel complex airport Amsterdam 2005

Fire was pressed through windows with mangled bars with such force into the night that the flames appeared to originate from cutting torches. The grey building, covered with corrugated sheets, was emitting smoke on all sides, mostly though from under the eaves.

The flat roof of the structure was completely hidden from view by a woolly grey hairdo of smoke plumes. Above it the nightly darkness was driven back by a red glow. Suddenly a fountain of sparks exploded into the air where they were swiftly carried away by the icy October wind.

At the back of the burning building, fire trucks with wailing sirens and flashing beacons on their roofs could be seen lined up in front of the sluice gate that gave entrance to the facility. The sluice gate, a high steel wire structure that connected an outer and inner gate, was topped on all sides with razor-sharp barbwire. A fire brigade truck could be seen standing in the sluice, but the automatic outer gate kept re-opening every time it was about to completely shut. Because of this, the inner gate stayed closed, which prevented all the fire fighting vehicles from reaching the fire.

Victims of fire cell complex

In lee of another wing of the cell complex stood a group of men, hemmed in by fences. Most of them were half naked and had blankets wrapped around themselves in protection against the winter cold. Defenseless and visibly trembling, the detainees were left there, waiting to be transported away from the prison that could no longer detain them.

Gershon Weening only discovered the drama that had taken place at the detention centre at Schiphol Airport Amsterdam the night before when he returned from bringing his daughters to school the next morning. He was confronted by the dreadful scene when he switched on the news in his still dark and cold living room. Coat and shoes still on, he plumped down in front of the TV. In a trance he saw the images of the fiery incident repeat themselves over and over again. Zapping between the two Dutch news channels he kept looking and listening, eager to know if any new information was made available. It was nine o’clock in the morning and the firemen where still damping down the area.

In the reflection of the garden door windows unto the TV screen behind him Gershon saw his own face amidst the images of fire and destruction. Although his crew cut did conceal the thinning of his hair, nevertheless the contours of his hair implant betrayed an increasing baldness. His large crooked nose, a typical trait of the Weenings, stood in stark contrast to the pointed chin below it. He wiped out his still sleepy eyes with the back of his hands and then wearily plucked his two days old stubble beard. Only by a great effort of willpower was he able to disengage himself from the TV-screen. After freshing-up in the bathroom on the first floor he dressed himself in comfortable sweatpants and proceeded to the kitchen to clean up the breakfast table and do the dishes. Armed with a glass and a postcard he then one by one caught the flies that had ended up half unconscious against the kitchen window, freeing them through the opened window. With an eye always on the television he vacuumed the living. The rest of the morning was spent on the couch with his feet on the table and a pot of coffee nearby.

Gershon knew the cell complex at Schiphol-East. Only a month earlier, in September, he had been asked to drive a truck full of meals and other supplies from another detention centre, located in Zeist, to this facility and had entered through that same sluice gate. Then also the outer gate had refused to close several times before he was able to enter the terrain.

“How could this happen?” The news presenter in the studio asked. The reporter on location, standing there shivering in front of the camera, reiterated the same answer as before. “Eleven people have been burned alive in that blaze, like rats in a fall, locked up in their container cells. There could have been many more fatalities. The cause of this fire is still being investigated.”

This could happen any day, Gershon thought, even at our facility. That realisation tormented him. Detention centre Zeist was a much larger compound than the one at the Amsterdam airport. It consisted for the larger part of the same prefab buildings as the ones on the screen. The construction was simple: two rows of steel containers strung together, separated by a broad corridor of wooden planked floor and flat tin roof. The outer walls nicely packed in grey corrugated sheets with an adornment of razor-sharp Concertina barbwire around the top. This construction concept allowed for endless Lego-style extensions, horizontally, as well as stacked up in the air. In exactly such a three stories high building he would start his shift as head-warden that afternoon at three.

Five minutes before twelve Gershon stormed out of the door to school to pick up his youngest daughter Nicole for the lunchbreak.

“You are late papa,” she said with a stern look on her face when he took her from the classroom, the last one left waiting. “And you have blood on your throat, grose!”

“Well, what do you expect, I have been chased by vampires all morning! And I have defeated most of them. How about a vampire sandwich?”

“Disgusting, papa, yucky,” she cheered as she climbed up against the back of his bike towards her seat with the routine of a skilled mountaineer.

At two p.m. Gershon stepped into his dilapidated black VW Golf GTI and roared towards work. He knew from the news that a segment of the inhabitants of the Schiphol airport detention centre had been moved to Zeist that night. That he would find them on his ward was a logical inference, since they had been empty due to maintenance since last summer. For many weeks he had been working on other units all over camp Zeist because of that. He couldn’t wait to see what the situation at his ward was since last night. In the car mirror he observed how a well-groomed appearance and uniform had changed his outlook. Apart  from his gold lined spectacles he could very well pass for a prison warden in a house of detention, he thought.

His entrance into the department surpassed his expectations many times over. Looking into the two corridors that extended to left and right of the central command post he saw many arms stretching out of the cell door hatches. Door hatches are normally closed unless a warden had something to discuss with the occupants of a cell. Men were screaming out from their cells to each other and to the wardens. Gershon heard men crying behind those doors. As he entered the department from the left ward door, a detainee kicked against his cell door and, peering through the door hatch, shouted to him:

“You lock us up here so that you can burn us as well, you motherfuckers!”

One of the wardens on duty hastily proceeded to the door and instead of reprimanding him, addressed the angry inmate in a comforting and understanding manner. Five wardens went from door to door like this, doing their best to calm down the locked up asylum seekers and lighting their cigarettes through the hatches. A girl that he recognized as one of the nurses from the medical unit followed them around and handed out tranquilizing pills as if they were sweets.

“Why don’t you close those hatches?” Gershon asked a warden in passing.

“Then they completely freak out. It sucks for us but they have permission from the department head, so the hatches stay open,” he called back as he sped away toward the next cell. Still shocked by the accusation the inmate had directed towards him, Gershon walked on toward the central command post door. Team leader Roberto came out through the door, offered him a hand and pulled him inside.

“Welcome in purgatory, Weening. A lot less hot than last night’s hell, but still.” Roberto was a tall man in his late forties. Grey stubbles always covered his skull, and now also his cheeks. He had the appearance of the ideal scoutmaster: a strong jaw, bushy moustache and friendly brown eyes under thick eyebrows. Gershon made it a point to get as much information out of him as possible, as he would be taking over responsibility for this madhouse in half an hour.

“I was called from my bed last night at twelve o’clock and sped over here. When they brought these guys in at about two, the smoke from the fire was still coming from their clothes. Some we had to put in isolation cells. Very emotional and aggressive they were. Couldn’t talk to them.”

“So what is expected of us?” Gershon asked.

“We can do very little for these poor souls. Specialists from the Justice Department were supposed to come and help them to process the traumatic experiences they went through. It is now three o’clock and I haven’t seen them yet. The chaplain has been holding small group meetings with some of the inmates in the chapel. I don’t see the use of it. And to facilitate it, costs me a warden that I badly need on the ward.”

“But this is of great importance, it helps them with the emotional processing..,” Gershon wanted to explain.

“I don’t touch that. Let the Justice Department take care of it.”

“But Roberto, don’t you see how fascinating it is to discover how we need to deal with these people? We learned how to handle drug couriers, and even convicts held under hospital orders,” Gershon uttered with passion in his eyes. Roberto looked down on him with eyes pinched and a weary look on his face while he stroked his head with his hand.

“Let it go, Gershon, in the end it only brings us trouble. It is not our business. There is very little we can do. Most of them don’t even speak English. A simple thing as taking an intake interview makes no sense. And is of no use either. The majority are turned-down asylum seekers, they need to be deported as soon as possible. And the drugs traffickers among them need to sit out their sentence, they will be replaced to another facility sooner or later.”

“So there are convicted drugs traffickers in the group? What were they doing amongst the asylum seekers, these are no criminals?”

“I haven’t got the faintest idea, they came in as a mixed group. Now, mind this, absolutely no more than twelve men are allowed out on the ward at a time.”

“So no more than twelve go out on the yard either?”

No, outside recreation is done by side, so twenty-four at a time. It’s prohibited to have lighters in their cells. When they want to smoke, they place a request via the intercom and we give them a light. Don’t hand out the lighter, always light the cigarette through the door hatch. Of some of these guys we don’t know their names. You’ll see N.N. on the card, which stands for no name, and a Justice registration number. The Chinese have been fooling us since the airport by mixing up their names. As a matter of fact, some have escaped, did you know that? You may encounter their names here but then it turns out to be another joker.”

“But then we have no idea who we have on the ward?” Gershon panted out. Roberto just shrugged his shoulders.

“Erik knows about it, he says it was known when they came in.” By referring to department head Erik Bakker, Roberto indicated that the case was settled for him. Gershon knew that in policy questions, ministry of Justice management always had the final say.

“So when I do the final head count at eleven?”

“Then you just count what you have. O, and don’t forget to count the ones in the isolation ward of course.”


Shortly after six, when the dayshift had already left, Gershon received a call on his portophone.

“Weening. Berend here on the F-wing. Can you hop over to cell F10?”

Gershon saw the warden standing at the cell door, hand on the open door hatch. Berend was a bear of a man, bald head and a tattoo in his neck, aged end twentyish. Gershon envied the man’s natural prevalence over the detainees by his posture. But looking at the huge belly that weighed into his shirt, hanging over the broad uniform belt made him feel quite content with his on frailer composure. He would always be faster than a man like Berend, whether it was to fight or to flee. When he arrived at the cell, Berend closed the hatch to prevent those inside from listening in.

“Mister Ksímmenes here is freaking out. He insists on being transferred to another ward. Says he’s in a brawl with his cellmate. I told him we’re filled up but he won’t accept it..” Gershon looked at the nameplates next to the door. Ximénes and Lusjenko were the inhabitants.

“What is the quarrel about?”

“Don’t know. This one is a Peruvian and he barely speaks English. The other guy is from Ukraine. Ksímmenes says they already had a dispute at the cell complex at the airport.”

Gershon turned to the door hatch which Berend was still holding closed protectively and then opened reluctantly. He obviously didn’t appreciate his supervisor going into discussion with the inmates, he just wanted endorsement. When Gershons eyes had adapted to the darkness in the cell he saw a man with Eastern European appearance by the light of the TV, lying on the lower bunk in the far right corner of the narrow room. Hands folded comfortably behind his head the man looked at him with a grim, eyes pinched against the smoke that came from stub that was dangling between his lips. That had to be Lusjenko. So where was the Peruvian?


A small, light skinned man with half long black hair stood just below the door hatch, looking up in desperation.

“Señor, I must go to other cell. I must go to other ward. This man is bad. If I stay it will be very bad.” Gershon could have answered him in Spanish as he had spent time in Latin America doing research in the nineties. But in order not to give him the impression that he would be on his side and shut Lusjenko out, he started in English.

”There is no place for cell mutations.” Ximénes started to cry and jumped up to get closer to the hatch window. Eyes wide open and spittle flying out of his mouth, he shouted,

O Dios mio, you no understand. We fight together in the fire. This man is bad. Put me in isolation. I can’t stay one night. Put me in isolation man, I tell you. This man is bad.”

Gershon looked passed the man to Lusjenko, who came out of his bunk and towards the door, grinning, and cornered Ximénes in the angle of the cell door and the wall. Quasi-paternally he put his big hands on the Peruvians head and shoulder.

Not to worry, warden,”he said amicably with a dark smokers baritone. “We will be alright, èh Miguèl? Ximénes tried to free himself but was no match against the tall Ukrainian. The little Quechua Indian sank to the floor, sobbing, hands held over his head. Gershon had seen enough.

“Lusjenko, back on your bunk, now! Or it will be isolation for you. Ximénes, get your stuff and bedding and wait here at the door.” Lusjenko returned to his bed, mocking incomprehensibly. The Peruvian remained on the floor, a small heap of misery.

Ximénez, toma sus cosas y las sábanas y espera a la puerta.“ The man jumped up, elated. Under an unabated stream of muchas gracias and all kinds of blessings in Spanish he started to pack his belongings into his sheets. Gershon turned to his warden.

“Berend, keep observing them, I will look for an available cell on the other ward.” The man looked at him with a mix of unbelief and contempt and dropped the door hatch with a bang.

“You are not going to give in, are you? Soon they will all want to jump cells! And you need permission from a department head for that.” His face was turning red with excitement. Gershon felt an increasing tension in his stomach. It was never wise to reverse a decision taken by his personnel on the ward, that he knew very well, but this incident asked for immediate action, that also was clear.

“This man is in mortal agony and I need to act on that. Lusjenko intimidates him in my presence. The situation is untenable.”

“Well, I don’t know what kind of head-warden you are, grandpa, but you are very easy to persuade, to say the least.”

“The Peruvian is traumatised..”

“They are all traumatised! They are just using you to get their way, don’t you see?” I’m not going to convince this guy, Gershon thought. And in part the man is right. But I’m not leaving the Peruvian there.

“Mister Ximénes is going to the other ward,” he said as calm as he could. “Keep observing them. Your colleague Bulent will be here shortly with the keys and you will lock Ximénes up in the conversation room until I have a cell ready. Stay at the door until I do.” He turned around and walked back to the central post. First he got on the phone with the last department head that was still somewhere on the premises of Camp Zeist.

“If you think that is necessary, by all means. But make sure to motivate your decision well, nobody wants a chairs dance in the camp, you know,” was the short and simple answer he got after his lengthy explanation.

Most of the next hour Gershon was busy defending his decision and working it out in the compulsory forms, mails and reports. Then he supervised the transfer of Ximénes to a new cell with what he expected to be a more easy-going cellmate.


Gershon felt tiered after his clash with Berend. When it was all done, he looked for an opportunity to get out of the department and decided to see how things where at the isolation ward. The daily report he had been working in had already shown him that all twelve penal cells where occupied. It was only a short walk from his department to the central hall and down the stairs to the first floor. He rang the bell to be let in. A repetitive thud could be heard at the end of the ward when he walked to the team quarters. The two Iso-wardens sat there, smoking cigarettes, a tense look on their faces.

“Cell six holds a completely flipped inmate, he’s called Happy,” Dennis, a young blond fellow, but the more experienced of the two, told him. “Looks like he is of African origin, but that is just a guess, nothing is sure about the man, not even his name. ‘No name’ Happy has refused to put on his tear suit, there, you can see him walk around naked on monitor 2.” Gershon saw the muscular black man in the corner of his cell at the door. With force he was slamming both  hands and his forehead against the steal door, again and again. Looking at him, it made Gershon think of the mythological Minotaur from the ancient Cretan labyrinth.

“Let’s go and have a look, then,” he said as he got up from his chair.

“Prepare yourself for the worst, Gershon, it’s a caboodle over there. Happy as been smearing his dung all over the wall. He’s covered with it.” Halfway up the corridor the stench enveloped them. When Dennis opened the door hatch, Gershon’s stomach almost turned outward. Happy stopped his banging for a moment but then resumed his jumping at the cell door with hands and head with the full weight of his brawny torso.

“Mr. Happy, calm down. Come over here, let’s talk.”   No matter what Gershon tried, he could not get in contact with the bearded wild man. He called his department head by cellphone. Erik Bakker was at home but was on-call, as there was no department head on duty on the Camp grounds anymore.

“Try to calm him down. If that doesn’t work, call me back,” Erik said when he had heard the report.

“That’s what I’ve been trying the last twenty minutes Erik. Sometimes I think I am getting to him but then he goes at it again with his head against the door and fuming gibberish.”

“Is he injuring himself?”

“Not more than scratches and bumps as far as I can see. But the sound drills down the ward. The other Iso-inmates are continuously on the intercom and asking when it stops. They are getting nervous.”

“Let’s see what happens in the next hour and if he doesn’t quiet down, I want you to call me back.”

Gershon returned to his department but was asked back twice in the next hour for assistance by the two stressed Iso-wardens. Totally loathing it he kept going back. When the door hatch opened, he saw excrement sticking along the hatch rims and smeared out over the inner hatch window, the nauseating smell challenging his composure. Something had to be done, as the other inmates started to panic. A man two doors down who so far had been reciting bible verses in English was now shouting out: “Stop the fucking noise!” The detainee in the cell opposite to Happy’s, a slim looking Iranian man, age about twenty-eight, had his arm dangling out of the door hatch and was screaming:

“He is crazy, he is going to put his cell on fire. My God, he will kill us all!”

Gershon tried to calm the man down and in the process wanted to close the door hatch, at which the inmate totally panicked. “I have permission!” he insisted in tears. The Iso-wardens affirmed that there was a written permission on the post for several detainees on the ward. Now the negotiations went to and throw from the whimpering Persian on the one side to the smelly savage on the other side of the ward. At one point Happy looked Gershon in the  eyes with an angry look as if he was measuring him up. Gershon thought that he had finally gotten through to him. But when he addressed him again, Happy started to roar like a lion. When he growled, Gershon saw the man’s dirt between his teeth. His eyes showed a total absence of reason. What use is there, Gershon thought, to try to reason with someone who has totally lost it. What horror has this man gone through to go down this deep? All humanity has disappeared out of him. When the hour was over he called back his department head.

“Then take a matrass and tape it against the door, for Peet-sake,” said Bakker. “But I want you to keep observing him through the camera and call me if he seriously injures himself.”

Back on his department’s central post,  Gershon set out to check on a hunch. Both the name Happy and that of the Iranian, Mehmood, had been familiar to him. He had seen them at the head-count at five that afternoon. The first name he found back in the card-index, pointing to a cell on the E-ward. The other belonged to a cell on the F-ward. But as he checked at the door hatches, it was clear that both cells had two occupants in them. Mehmood was a name that occurred more often, but that there were more than one Happy was highly unlikely. When he compared the name labels at the doors he saw that the registration numbers matched those on the Iso-list. Until the end of his shift Gershon kept fretting over the question who the two unknown inmates were, the ones in the Isolation ward or the ones in his department. At the change-over at eleven o’clock he put the issue to his colleague.

“Oh, no need to make such a big thing about it Gersh, it just was total chaos yesterday night when they came in,” Martijn responded.

“But you know as well as I do that it’s a capital sin if the head-count on a prison ward is wrong.”

“If Roberto has said that Bakker knows, I wouldn’t worry about it my friend.” Martijn hardly ever worried about anything. His whole rounded posture and smiling face radiated calmness and ease. It almost persuaded Gershon. But not quite. I don’t want to be held responsible, he argued in his mind, for the chaos that the fire at Schiphol brought into our institute. Neither did he want to embarrass his department head by broadcasting the unknown identity of two inmates in their facility. He therefore decided to send an e-mail to all the department heads of his building to alert them that detainees had switched names and cells and that this, in combination with the unknown number of escapees, brought some uncertainty about the identity of some of the inhabitants on his department on the second floor. In a separate mail message to Erik Bakker he gave a detailed account about the double names that he had encountered. For a moment he hesitated whether it was wise to bring up the subject. He didn’t want to come over as a smart-ass. Finally he pressed send. That way at least I’m covered when worst comes to worst, was his reasoning.


Geplaatst op Geef een reactie

English synopsis Concertina


A fire broke out at a detention centre for rejected asylumseekers at Schiphol Airport Amsterdam in the night 26 op 27 October 2005. It was a shocking and traumatic incident which deeply touched Dutch society. Eleven detainees were killed and fifteen detainees and wardens injured in that fatal accident, a sad account of failing security procedures.

To head warden Gershon Weening, the arrival at his detention centre of ninety-eight of the victims of that tragic fire-incident offered a welcome change to the daily routine at his facility. He looked forward to an opportunity to help a vulnerable group of detainees. It would also give him a chance to show his qualities to his superiors. Driven by his zeal, Weening demonstrates to the department heads of the penitentiary facility at Camp Zeist that mistakes were made during the chaotic arrival of the victims of the fire. Names of some of the inmates appeared double or were missing, which resulted in uncertainty about the number and identity of the detainees on his ward. Not long afterwards, Gershon is relieved of his position as head warden because of an incident with a colleague.

Back on the ward as warden, Gershon comes into close contact with the victims of the fire at Schiphol Airport. With those that are left that is, because as he notices, the Justice department has ordered a rapid deportation-procedure for this group of detainees. Which was strange, because a debate in the Dutch Parliament whether or not to grand these victims of the fire a general pardon to stay in the Netherlands was still ongoing.  Together with his colleagues, Gershon works to improve the conditions and general atmosphere on the ward for those that remain. Sportive and social events are organized, clothes are gathered. The stories of the prisoners are heard and written down. Letters from lawyers or from court concerning the individual cases are read and explained to the detainees to prepare the men for their next appearance in court.

Erik Bakker perceives the behaviour of his staff on ward E as a threat to his authority as department head. A cat and mouse fight ensues between Bakker and Weening: each time the warden introduces a new initiative to improve conditions for the detainees, more restrictive procedures are put in place by the department head. Other wardens and the detainees are used to achieve gains against each other. Whilst it is the department head’s assignment to get as many of the victims of the Airport-fire deported before a political decision falls to grant them all asylum, Gershon puts all his effort in getting at least some released. When he achieves his pyrrhic victory, Gershon knows that he will never do anything but cleaning jobs if he stays. He decides to leave Camp Zeist for security work in the private sector.

Some weeks later Weening is contacted by a small group of former inmates from Camp Zeist. These victims of the fire have been released as a result of his efforts, but their freedom is a farce, so he finds out. They are compelled to stay at an asylum seekers facility in the far east of the county, waiting indefinitely for their permanent visa-papers. Gershon intervenes on their behalf once more by calling in the help of a high profile lawyer who brings the fate of these victims to the attention of the right members of parliament. Eventually 39 of the 268 victims of the fire at the Schiphol Airport detention centre receive financial compensation and a permanent status to remain in the Netherlands.

*Chapter 1 of this novel is published in Dutch on this website here.


Concertina is the razor sharp barbwire which comes in harmonica-like rolls and is placed on  fences and walls of prisons and detention centres to prevent breakouts.


Concertina is a semi-autobiographical novel, written by the Dutch theologian and novelist André Verkaik. The author formerly was warden and head warden at the prison facility, located in detention centre Camp Zeist (2002-2006), in the Netherlands. Verkaik followed short prose and novel writing courses at the Amsterdam writers college (‘Schrijversvakschool’) and has previously published the novel That Red Stuff (‘Dat Rode Spul’) and a collection of short prose, entitled Incidents, stories of  law enforcement (‘Incidenten, verhalen uit de handhaving’), so far only published in Dutch. Apart from his literary projects, André Verkaik is the founder and editor in-chief of text bureau AYBS ( and is still involved in part-time security assignments.


Works by A. Verkaik:

-Dat Rode Spul, 2013, Calbona, Rotterdam . ISBN 9789 491 254772. (English synopsis click here)

-Incidenten, verhalen uit de handhaving, 2016, Calbona Rotterdam. ISBN 9789 492 575111.

-Concertina, 2017, Calbona, Rotterdam. ISBN 9789 492 575814.

Geplaatst op Geef een reactie

Concertina, Hoofdstuk 1: Nabrander

(Chapter 1 of the novel Concertina by André Verkaik / Dit 1e hoofdstuk van de roman Concertina werd eerder gepubliceerd in de bundel Incidenten, verhalen uit de handhaving).

*This chapter was published here because many of my friends and contacts abroad expressed a desire to read my books. I am sorry to say that at present I do not have the means or the capability to translate my works into English. One friend suggested that I publish the Dutch text online in order for her to attempt to read some of it with the help of Google Translate. Although I dread the result of putting my story through Google Translate, here it is. And I will attempt to make a translation of this first chapter soon. André Verkaik.

Het vuur werd met zo’n kracht door de met verwrongen tralies bedekte vensters de donkere nacht in geperst dat de vlammen uit snijbranders leken te komen. Er kwam aan alle kanten rook uit het met grijze golfplaten bedekte gebouw, vooral onder de dakrand vandaan. Wollige grijze rookpluimen onttrokken het platte dak aan het zicht en gaven het complex een luguber kapsel. Daarboven werd de nachtelijke duisternis verdreven door een rode gloed. Plotseling schoot een fontein van vonken de lucht in die met de ijzige oktoberwind werden meegevoerd. Achter het brandende gebouw stonden brandweerwagens met loeiende sirenes en felle zwaailampen in een file voor de dubbele poorten. Daarachter bevond zich de hoge, met vlijmscherp prikkeldraad afgezette sluis die toegang gaf tot het terrein. Er stond een bluswagen in de sluis, maar de automatische buitenpoort sprong steeds weer open als deze bijna gesloten was, waardoor de tweede poort gesloten bleef en de bluswagens het terrein niet op konden. In de luwte van een andere vleugel van het cellencomplex stond een groep mannen bijeengedreven achter de met gaas afgezette hekken. Ze waren bijna allemaal halfnaakt en hadden dekens om zich heengeslagen om zich tegen de winterkou te beschermen. Weerloos en rillend stonden de gevangenen te wachten tot ze weggevoerd zouden worden van het detentiecentrum dat hen niet meer vasthouden kon.


Pas nadat Gershon Weening zijn dochters naar school had gebracht en het nieuws had aangezet in de nog koude woonkamer ontdekte hij het drama dat zich de nacht ervoor had afgespeeld in het uitzetcentrum Schiphol-Oost. Hij was met jas en schoenen aan voor de televisie neergeploft. Als gehypnotiseerd zag hij de dramatische beelden op de televisie zich steeds weer herhalen. Zappend tussen de zenders Nederland 1 en RTL 4 bleef hij kijken en luisteren om te weten of er nieuwe feiten bekend werden gemaakt. Het was negen uur ’s morgens en er werd nog steeds nageblust.

In de weerspiegeling van het tuinraam achter hem in de beeldbuis zag Gershon dwars door de beelden van brand en vernieling heen zijn eigen gezicht. Zijn stoppeltjeskapsel verborg wel het dunner worden van zijn haar, maar de contouren van zijn haarinplant verraadde toch de voortschrijdende kaalheid. De grote gebogen neus, een typisch Weening trekje, stond in zwaar contrast met de kleine spitse kin eronder. Hij wreef zijn slaapogen schoon en betastte meewarig de twee dagen oude stoppelbaard. Met moeite wist hij zich van de televisie los te rukken om, opgefrist en gekleed in een joggingbroek, snel de ontbijttafel af te ruimen en de afwas te doen. Daarna ving hij tussen een glas en een ansichtkaart de vliegen die zich tegen het keukenraam murw hadden gevlogen, om ze door het raam naar buiten te laten. Met één oog op de televisie gericht stofzuigde hij de woonkamer. Met zijn voeten op tafel en een pot koffie bij de hand bracht hij daarna de rest van de ochtend voor de buis door.


Gershon kende het cellencomplex op Schiphol-Oost. In september, een maand geleden, was hij door diezelfde sluis het terrein op gereden met een vrachtwagen vol maaltijden en andere voorraden die hij vanuit detentiecentrum Zeist daar moest afleveren. Ook toen had de poort een paar keer gehaperd voor hij het terrein op kon.

‘Hoe heeft dit kunnen gebeuren?’ vroeg een presentatrice voor de zoveelste keer aan een verslaggever. ‘Elf mensen zijn levend verbrand in deze vuurzee, ze hebben als ratten in de val opgesloten gezeten in hun containercellen. Het hadden er veel meer kunnen zijn. De oorzaak wordt nog onderzocht.’

Dit kan elke dag gebeuren, dacht Gershon getergd, ook bij ons. Detentiecentrum Zeist was veel groter dan uzc Schiphol en bestond voor het merendeel uit dezelfde prefab gebouwen die hij in brand zag staan. De constructie was simpel: twee rijen aan elkaar geregen stalen containers gescheiden door een brede gang met houten vloer en plat dak. De buitenkant netjes verpakt in grijze golfplaat met het vlijmscherpe concertina prikkeldraad er omheen. Zo kon je in Lego-stijl doorbouwen en zelfs stapelen. In exact zo’n complex van drie verdiepingen hoog zou die middag om drie uur zijn dienst aanvangen als wachtcommandant voor de tweede verdieping.

Om vijf voor twaalf stormde hij de deur uit om Nicole op te halen voor de lunchpauze.

‘Je bent laat Pappa,’ zei ze streng, toen hij haar als laatste in haar lokaal aantrof, ‘en je hebt bloed op je hals, jakkie.’

‘Ja, wat wil je, ik ben de hele ochtend door vampiers achterna gezeten en heb ze bijna allemaal verslagen. Lust je een broodje vampier?’

‘Iee, Pappa, doe normaal,’ schaterde ze en klom vakkundig in haar stoeltje achterop zijn fiets.


Om twee uur stapte Gershon in zijn aftandse zwarte Golf GTI. Hij wist van het journaal al dat een deel van de bewoners van uzc Schiphol midden in de nacht naar Zeist waren overgebracht. Dat ze bij hem op de afdeling terecht waren gekomen was een logische gevolgtrekking, ze hadden tenslotte sinds de zomer leeggestaan vanwege onderhoud, waardoor hij weken achtereen op allerlei plekken in Kamp Zeist had gewerkt. Hij brandde van nieuwsgierigheid om te weten te komen hoe het er nu op zijn vleugel uitzag. In de autospiegel zag hij de transformatie die een verzorgd uiterlijk boven de epauletten en stropdas van zijn uniform teweeg had gebracht. Het goudkleurige brilletje daargelaten zag hij er best wel uit als een wachtcommandant in een Huis van Bewaring, vond hij.


Zijn entree op de afdeling overtrof vele malen zijn verwachtingen: In de twee cellengangen die zich links en rechts van de Centrale Post uitstrekten zag hij heel veel armen uit de deurluikjes van de celdeuren steken. Deurluikjes zijn normaal altijd gesloten tenzij een bewaker iets met de celbewoners te bespreken heeft. Mannen schreeuwden uit hun cellen naar elkaar en naar de bewakers. Gershon hoorde mannen huilen achter celdeuren. Terwijl hij door de linkergang de afdeling betrad, schopte een gedetineerde uit een van de eerste cellen tegen de deur en brulde tegen hem:

‘You lock us up here so that you can burn us as well, you motherfuckers!’ Een bewaker liep naar de celdeur toe en sprak de man op een geruststellende en begripvolle wijze toe. Zo liep een vijftal bewakers van deur naar deur om de opgesloten asielzoekers te kalmeren of hun sigaret of shaggie aan te steken. Een meisje dat hij herkende als een van de medewerksters van de medische dienst liep met ze mee en deelde pilletjes uit alsof het snoepjes waren.

‘Waarom doen jullie die luikjes niet dicht?’ vroeg Gershon aan een van de bewakers in het voorbijgaan.

‘Dan raken ze helemáál in paniek. Het is kolere voor ons, maar ze hebben toestemming van het afdelingshoofd, dus de luikjes blijven open,’ riep deze gestrest terug en was al weer onderweg naar een volgende cel. Nogal aangedaan door de aan hem gerichte beschuldiging van de gedetineerde liep Gershon naar de Centrale Post. Teamleider Roberto kwam de post uit en bood Gershon een uitgestoken hand en trok hem naar binnen.

‘Welkom in het vagevuur, Weening. Een stuk minder heet dan de hel van gisteren, maar toch.’ Roberto was een lange man van achter in de veertig. Grijze stoppels bedekten altijd zijn schedel en nu ook zijn wangen. Hij had het uiterlijk van de ideale hopman bij de padvinders: een brede kaak, snor en vriendelijke bruine ogen onder dikke bruine wenkbrauwen. Nu was het zaak voor Gershon om zo veel mogelijk informatie uit hem te krijgen want over een half uur was hij verantwoordelijk voor de afdeling.

‘Ik ben gisteren om twaalf uur ’s nachts uit mijn bed gebeld en hier naartoe gekomen. Toen ze rond twee uur binnen werden gebracht kwam de rook er nog vanaf. We hebben een paar op de isolatieafdeling moeten zetten. Zeer emotioneel en agressief. Niet mee te praten.’

‘Wat wordt er van ons verwacht?’ vroeg Gershon.

‘We kunnen weinig met deze mensen. Specialisten van Justitie zouden vandaag komen om ze te helpen met de traumaverwerking. Het is nu drie uur en ze zijn nog steeds niet gekomen. De Pater houdt met kleine groepjes slachtoffers een gespreksuurtje in de kerkzaal. Ik zie er niet echt het nut van in. En het kost me een man die ik beter op de gang kan gebruiken.’

‘Het is juist heel belangrijk. Dat helpt bij de verwerking,’ wilde Gershon uitleggen.

‘Ik doe er niets meer mee. Laat Justitie het zelf maar oplossen.’

‘Maar Roberto, het is toch machtig interessant om te ontdekken hoe we met deze mensen om moeten gaan? Dat is ons met de bolletjesslikkers en de tbs’ers ook gelukt,’ zei Gershon met een enthousiaste blik in zijn ogen. Roberto keek hem met toegeknepen ogen en een wat meewarige gezichtsuitdrukking aan terwijl hij zijn hand over zijn grijze schedel streek.

‘Laat het los Gershon, je krijgt er alleen maar gedonder mee. Dat is onze taak helemaal niet. En je kunt er weinig mee aanvangen. De meesten spreken niet eens Engels. Een intakegesprek heeft dan helemaal geen zin. Is ook nergens voor nodig, de uitgeprocedeerde asielzoekers moeten gewoon zo snel mogelijk het land uit en de bolletjesslikker moeten hun veroordeling afwachten en hun straf uitzitten, die worden vanzelf een keer overgeplaatst.’

‘Zitter er ook drugstrafficanten tussen? Wat doen die in een uitzetcentrum?’

‘Geen idee, het zat allemaal door elkaar. O ja, er mag beslist niet meer dan twaalf man de gang op…’

‘Dus met luchten gaan er maar twaalf man naar buiten?’

‘Nee, luchten is per kant, dus vierentwintig per keer. Ze mogen absoluut geen vuur in de cel hebben. Als ze willen roken melden ze zich over de intercom en wij brengen ze een vuurtje. Geen aansteker afgeven, altijd door het luikje aansteken. Van sommigen weten we niet hoe ze heten. Dan staat er N.N. op het naamplaatje, voor ’No Name’, en het registratienummer uit het justitiesysteem. De Chinezen hebben vanaf Schiphol al voor veel gezeik gezorgd door elkaars namen te gebruiken. Er zijn trouwens ook een paar weggelopen bij de ontruiming op Schiphol, wist je dat? Hun namen kom je hier soms ook tegen maar dan blijkt het om een andere grapjas te gaan.’

‘Maar dan weten we helemaal niet wie we hier hebben zitten!’ bracht Gershon er verbaast uit. Roberto haalde zijn schouders op.

‘Erik weet ervan en zei dat het bekend was toen ze binnen kwamen.’ Door naar afdelingshoofd Erik Bakker te verwijzen was de zaak voor hem beslecht, Justitie had in alle beleidsvragen het laatste woord, wist Gershon.

‘En als ik om elf uur ga tellen?’

‘Dan tel je gewoon wat je hebt, ook de mannen die op de isolatieafdeling zitten natuurlijk.’


Iets na zessen, toen de dagploeg was vertrokken, werd Gershon op de portofoon opgeroepen.

‘Weening, Berend hier op de F-vleugel. Wil je effe naar cel F 10 komen?’

Gershon zag de bewaker bij de celdeur staan met zijn hand aan het luik. Het was een beer van een vent van achter in de twintig met een kale kop en een tatoeage in zijn nek. Gershon benijdde het natuurlijk overwicht dat Berend over gevangenen had door zijn postuur. Maar de enorme buik die strak in het overhemd over de brede leren broeksriem hing stelde hem toch weer tevreden met zijn eigen tengere figuur. Hij zou altijd sneller zijn dan iemand als Berend, of het nu was om te vechten of te vluchten. Toen Gershon bij de cel aankwam, sloot Berend het luikje om te voorkomen dat de mannen binnen konden meeluisteren.

‘Meneertje Ksímenes gaat uit zijn plaat. Hij wil per se naar een andere afdeling. Hij heeft bonje met zijn celgenoot, zegt hij. Ik heb hem uitgelegd dat alles vol zit. Maar hij accepteert het niet.’ Gershon keek op het naamplaatje naast de deur. Xímenez en Lusjenko waren de bewoners.

‘Waar gaat de ruzie over?’ vroeg hij.

‘Weet ik niet. Die ene is een Peruaan en hij spreekt weinig Engels. De ander komt uit de Oekraïne. Ksímenes zegt dat ze in het cellencomplex op Schiphol ook al ruzie hadden.’

Gershon keerde zich naar het luikje dat Berend nog steeds beschermend dicht hield en nu met enige tegenzin voor hem opende. Kennelijk waardeerde hij het niet dat zijn leidinggevende in discussie ging met zijn gevangene. Hij wilde gewoon bevestiging. Toen Gershons ogen gewend waren aan de donkere cel zag hij bij het licht van de televisie een Oost-Europees ogende man op het onderste bed liggen dat in de verste rechterhoek van de smalle ruimte stond. Met de handen achter het hoofd gevouwen keek de man Gershon met een grijns aan, de ogen dichtgeknepen tegen de rook van het shaggie dat tussen zijn lippen hing. Dat moest Lusjenko zijn, maar waar was die Peruaan?


Een klein licht getint mannetje met halflang zwart haar stond net onder het deurluikje omhoog te kijken.

Señor, I must go to other cel. I must go to other ward. This man is bad. If I stay it will be very bad.’ Gershon had hem in het Spaans kunnen antwoorden. Hij had in de jaren negentig een jaar in Zuid Amerika onderzoek gedaan en sprak het Spaans nog steeds goed. Maar dan wekte hij de verwachting dat hij iets voor deze man ging regelen, en sloot hij Lusjenko uit.

‘Er is geen plaats,’ begon hij in het Engels. Jiménez begon te huilen en sprong op en neer om dichter bij het luikje te komen. De ogen stonden wijd open en het speeksel vloog door de lucht terwijl hij schreeuwde:

O Dios mio, you no understand. We fight together in the fire. This man is bad. Put me in isolation. I can’t stay one night. Put me in isolation man, I tell you. This man is bad.’ Gershon keek langs de Peruaan terug naar Lusjenko. Die kwam grijnzend overeind en liep Jiménez vast in de hoek bij de celdeur. Hij legde zijn handen quasi vaderlijk op zijn schouder en hoofd.

‘Not to worry, warden,’ zei hij amicaal met een zware nicotinestem. ‘We will be alright, èh Miguèl?’ Xímenez probeerde zijn celgenoot van zich af te houden maar was geen partij voor de veel grotere Oekraïner. Het Quechua-indiaantje zakte snikkend naar de grond met zijn armen over zijn hoofd. Gershon had genoeg gezien.

‘Lusjenko, terug op je bed, nu! Of het wordt isolatie. Xímenez, pak je spullen en je beddengoed en wacht hier bij de deur.’ Lusjenko keerde mokkend terug naar zijn bed. De Peruaan bleef snikkend op de grond zitten.

Xímenez, toma sus cosas y las sábanas y espera a la puerta.’ De man sprong overeind met een blik van verrukking op zijn gezicht. Onder een niet aflatende regen van grácias en allerlei zegenwensen pakte hij zijn spullen en lakens.

‘Berend, blijf ze observeren, ik ga op zoek naar een geschikte cel op de andere vleugel.’ Berend keek hem met een mix van verbazing en minachting aan en liet het luikje met een klap dichtvallen.

‘Je gaat toch niet toegeven hè? Straks willen ze allemaal naar een andere cel! En je moet toestemming hebben van een afdelingshoofd.’ Hij liep rood aan. Gershon voelde de spanning in zijn buik oplopen. Het was nooit handig om anders te besluiten dan het personeel op de gang, dat wist hij, maar deze situatie vroeg om direct optreden, dat was hem ook duidelijk.

‘Die man is in doodsangst en daar moet ik wat mee. Lusjenko intimideert hem waar ik bij sta. Dit is een onhoudbare situatie.’

‘Nou, ik weet niet wat voor wachtcommandant jij bent, ouwe,’ snauwde Berend, ’maar je bent wel erg makkelijk over te halen.’

‘Deze man is getraumatiseerd…’

‘Ze zijn allemaal getraumatiseerd! Ze willen gewoon hun zin doordrijven!’

Deze man ga ik niet overtuigen, dacht Gershon. En deels heeft hij wel gelijk. Maar ik laat die Peruaan niet aan zijn lot over.

‘Meneer Xímenez gaat naar de andere kant. Blijf hen observeren. Bulent komt zo met de sleutel en dan kunnen jullie hem tijdelijk in de gespreksruimte opsluiten.’ Hij draaide zich om en liep terug naar de Centrale Post. Bijna het hele volgende uur was hij bezig om zijn beslissing te verdedigen en uit te werken, eerst over de telefoon tegen het laatste nog aanwezige afdelingshoofd en daarna in de diverse rapportages.

‘Als jij dat nodig vindt, geen enkel probleem. Maar maak er geen stoelendans van,’ was het laconieke commentaar van afdelingshoofd Kees uit gebouw 6 geweest. Daarna begeleide hij de verhuizing van Xímenes naar een cel op de andere vleugel, bij een rustige medebewoner.


Gershon was moe na de botsing met Berend. Hij had het even gehad op de afdeling en greep de kans om een kijkje te nemen op de iso-afdeling. Vanuit zijn afdeling was het slechts een kleine wandeling naar de centrale hal en de trap af naar de eerste verdieping. De strafcellen zaten allemaal vol. Er klonk een dof gebonk achterin de afgesloten gang. De twee bewakers zaten gespannen te roken in het kantoortje bij de ingang.

‘Er zit op cel 6 een totaal doorgedraaide gedetineerde, Happy heet hij,’ vertelde Dennis, de meest ervarene van de twee. ’Zo te zien is het een Afrikaan maar er is helemaal niets over hem bekend. ´No Name´ Happy heeft geweigerd het scheurpak aan te trekken en loopt naakt rond in zijn cel. Kijk, daar zie je hem op de monitor.’ Gershon zag de gespierde neger in de hoek van de cel bij de deur. Met kracht bonkte hij met zijn voorhoofd en handen tegelijk tegen de stalen celdeur. Het deed Gershon denken aan de mythologische Minotaurus uit het doolhof op Kreta toen hij hem zo bezig zag.

‘Laten we maar eens gaan kijken,’ zei hij en stond op.

‘Bereid je maar voor, Gershon, het is een beestenboel. Happy heeft zijn ontlasting overal langs de muren gesmeerd. Hij zit zelf ook onder de stront.’ Halverwege de gang kwam de stank hen tegemoet. Zodra het luikje open ging kreeg Gershon een weeïg gevoel in zijn maag. Happy stopte even met bonken maar hervatte al snel zijn lawaai door met volle kracht met handen, voeten en hoofd tegen de celdeur te keer te gaan.

‘Mr. Happy, calm down. Come here, let’s talk.’ Wat hij ook probeerde, hij kreeg geen contact met de bebaarde wildeman. Gershon belde met zijn afdelingshoofd. Erik Bakker zat thuis maar had oproepdienst.

‘Probeer de man te kalmeren. Als dat niet lukt, bel je mij weer,’ zei Erik toen hij het verhaal had aangehoord.

‘Dat heb ik de afgelopen twintig minuten geprobeerd Erik. Soms denk ik dat ik contact met hem heb. Dan kijkt hij me aan. Maar dan duikt hij plotseling weer met zijn kop tegen de deur of schreeuwt wartaal uit.’

‘Verwondt hij zichzelf?’

‘Niet meer dan schrammen en builen zover ik kan zien. Maar het lawaai klinkt door de hele iso-gang. De andere bewoners vragen constant over de intercom wanneer het stopt, ze worden nerveus.’

‘Kijk het nog even aan en als hij na een uur niet rustig wordt, wil ik dat je mij belt.’

Gershon keerde terug naar zijn afdeling maar werd in het volgende uur nog tweemaal door de gestreste iso-bewakers opgeroepen voor assistentie. Vol walging ging hij heen en weer. Als het luikje open ging, zag hij de stront langs de randen en op het raampje hangen en kwam de penetrante geur hem tegemoet. Er moest iets gebeuren, want de andere iso-cel bewoners raakten in paniek. Een man die de hele tijd in zijn cel in het Engels luid Bijbelverzen had geciteerd twee deuren verder was nu aan het schreeuwen: ‘Stop the fucking noise!’ De overbuurman van Happy, een magere Iraniër van achterin de twintig, hing met zijn arm door het deurluikje en schreeuwde: ‘He is crazy, he is going to put his cel on fire. My God, he will kill us all!’

Gershon probeerde hem te kalmeren en wilde zijn deurluikje sluiten maar daar raakte de man totaal van in paniek. ‘I have permission,’ hielt hij huilend vol en de iso-bewakers beaamden dat. Het onderhandelen ging nu tussen het angstige hoopje ellende aan de ene en de stinkende wilde aan de andere zijde van de gang. Plotseling keek Happy Gershon aan met een woeste blik alsof hij hem aan het inschatten was. Dat gaf Gershon weer een sprankje hoop dat hij hem had bereikt. Maar toen hij hem weer aansprak begon Happy plotseling uit volle borst te brullen als een leeuw. In zijn ogen was geen enkele rede meer te ontdekken. Als hij gromde zag Gerson ontlasting tussen zijn tanden. Wat heeft het voor zin om redelijk te praten tegen iemand die de rede totaal kwijt is, dacht hij. Er was geen sprankje menselijkheid meer in hem. Toen het uur om was belde hij weer met het afdelingshoofd.

‘Plak dan maar met tape een matras tegen de deur om het lawaai te dempen. Ik wil wel dat jullie hem op de camera’s in de gaten houden en me bellen als hij zichzelf verwondt.’


Terug op de afdeling wilde Gershon een vermoeden checken; de naam Happy zowel als die van de Iraniër, Mehmood, had hij eerder gezien bij de telling van vijf uur. De ene naam stond op de kaartindex bij een cel op de E-vleugel, de ander op F. Maar in beide cellen zaten al twee bewoners. De naam Mehmood kwam vaker voor, maar het was zeer onwaarschijnlijk dat er twee Happy’s waren. Toen hij het op de naamlabels bij de celdeuren controleerde bleken ook de registratienummers overeen te komen. Tot aan het einde van zijn dienst bleef Gershon tobben over de vraag wie de onbekende gevangenen waren, de twee in de iso-gang of hun naamgenoten op de afdeling. Bij de aflossing om elf uur zat hij er nog steeds mee in zijn maag en hij legde het aan zijn collega Martijn voor.

‘Ach, daar moet je niet zo moeilijk over doen. Het is gewoon chaotisch verlopen gisternacht,’ zei deze.

‘Maar je weet dat het hier een doodzonde is als je telling niet klopt.’

‘Als Roberto gezegd heeft dat Bakker er van weet, zou ik me er verder geen zorgen over maken.’ Zijn collega maakte zich zelden ergens zorgen over. Zijn gezette lichaam straalde altijd gemoedelijkheid en rust uit. Zo zat Gershon niet in elkaar. Hij wilde achteraf niet verantwoordelijk gehouden worden voor de chaos die de brand op Schiphol binnen hun inrichting had gebracht. Aan de andere kant wilde hij zijn eigen afdelingshoofd ook niet in verlegenheid brengen door de onbekende identiteit van twee bewoners op zijn afdeling wereldkundig te maken. Daarom stuurde hij een mailtje aan alle afdelingshoofden van het gebouw om aan te geven dat gedetineerden van naam en van cel wisselden en dat dit in combinatie met het onbekende aantal gedetineerden dat ontsnapt was, onzekerheid teweeg bracht over de identiteit van de bewoners van de bovenste verdieping. In een apart mailtje aan Erik Bakker deed hij het probleem uit de doeken over de twee dubbele namen die hij gevonden had. Nog even twijfelde hij of het wel verstandig was om dit aan te kaarten. Het kon wat betweterig overkomen. Uiteindelijk drukte hij op ‘verzenden’. Zo was hij ingedekt, redeneerde hij.

Geplaatst op Geef een reactie

CONCERTINA, de nieuwe roman van André Verkaik

(An English synopsis of the novel Concertina by André Verkaik can be found on this website at this location)

Concertina is een semi-autobiografische roman, geschreven door André Verkaik, voormalig

André Verkaik

detentietoezichthouder en wachtcommandant in detentiecentrum Zeist (2002-2006). Verkaik deed zijn schrijfopleiding aan de Schrijversvakschool te Amsterdam en bracht eerder de roman Dat Rode Spul (2013) en de bundel Incidenten, verhalen uit de handhaving (2016) uit. Concertina is het vlijmscherpe prikkeldraad dat in uittrekbare rollen wordt aangebracht op hekken en muren van gevangenissen en detentiecentra om uitbraak te voorkomen.


Het verhaal

De brand in het Uitzetcentrum Schiphol-Oost in de nacht van 26 op 27 oktober 2005, waarbij elf gedetineerden omkwamen en vijftien gedetineerden en bewakers gewond raakten, was een ingrijpende en traumatische gebeurtenis welke de Nederlandse samenleving diep trof, een ontluisterend relaas van falende veiligheidsprocedures.

Voor Gershon Weening betekent de komst van ongeveer honderd van de slachtoffers van de brand naar Detentiecentrum Zeist in die nacht een welkome afwisseling in zijn werk als wachtcommandant en een gelegenheid om zijn kwaliteiten te bewijzen. In zijn gedrevenheid toont Weening de afdelingshoofden van Justitie op Kamp Zeist dat er bij de chaotische binnenkomst van deze slachtoffers fouten zijn gemaakt, namen klopten niet, waardoor er onduidelijk bestond over de telling. Enige tijd later wordt hij uit zijn functie als wachtcommandant gezet vanwege een incident met een collega.

Weening staat weer als detentietoezichthouder op de gang en komt daardoor is nauw contact met de slachtoffers van de brand in het uitzetcentrum Schiphol-Oost. Met degenen die over zijn, want ze worden door Justitie in rap tempo uitgezet terwijl in de Tweede kamer wordt gedebatteerd over een generaal pardon voor deze groep. Met zijn team werkt Gershon aan de sfeer op de afdeling, er worden evenementen georganiseerd en kleding ingezameld. De verhalen van gedetineerden worden vastgelegd, brieven van advocaten en rechtbanken worden uitgelegd om de mannen voor te bereiden op advocaatbezoek en rechtbankzittingen.

Afdelingshoofd Erik Bakker ziet dit als een aanval op zijn gezag en stelt steeds strengere maatregelen in voor het bewakende personeel. Het wordt Gershon duidelijk dat niet het incident met de collega maar zijn bekendmaking van de fouten in de nacht na de brand de reden was voor zijn schorsing. Er ontstaat een spel van kat en muis, waarbij andere bewakers en de gedetineerden de ingezet worden om winst op elkaar te behalen. Terwijl het Bakker’s opdracht is om zo veel mogelijk van de honderd slachtoffers van de Schipholbrand uit te zetten, lukt het Weening om een paar van zijn gedetineerden vrij te krijgen. Na deze Pyrrusoverwinning weet Gershon dat hij nooit meer iets anders zal doen dan schoonmaak-werkzaamheden als hij blijft, en besluit Kamp Zeist te verlaten.

Concertina, A. Verkaik

Buiten wordt Weening benaderd door ex-gedetineerden. Hun vrijheid blijkt maar schijn te zijn, ze worden vastgehouden in een asielzoekerscentrum in Oost-Groningen en verkeren ook daar weer in een uitzichtloze situatie. Door dit onder de politieke aandacht te brengen krijgen deze slachtoffers een schadevergoeding en ontvangen uiteindelijk 39 van de slachtoffers van de Schipholbrand een permanente status.


*Hoofdstuk 1 van de roman Concertina, getiteld Nabrander, is integraal gepubliceerd op deze website en kan bereikt worden door deze link te volgen.

Geplaatst op Geef een reactie


Op 21 november 2016 is de bundel Incidenten, verhalen uit de Handhaving van auteur André

Incidenten, korte verhalen uit de handhaving
Incidenten, verhalen uit de handhaving

Verkaik uitgebracht. Verkaik schreef zijn korte proza op basis van ervaringen in zowel operationele als leidinggevende functies onder meer op Schiphol, in het gevangeniswezen en in detentiecentra. Momenteel is de schrijver nog steeds parttime actief bij evenementen en als surveillant in de binnenstad van onder meer Amsterdam en Utrecht. ‘Ik ben geen literaire of journalistieke spion, zoals Günther Wallraff dat was voor zijn roman Ik (Ali). Ik werkte gewoon als bewaarder of beveiliger en deed dat over het algemeen met plezier en met een gevoel van zingeving.’

Verkaik wil in zijn verhalen de vrouw en man ín het uniform een gezicht geven. Het uniform schermt af, wat noodzakelijk is, want je handhaaft de orde en de wet namens de overheid, instellingen of bedrijven. ‘Ik moet tijdens mijn werkzaamheden een boel shit incasseren, het glijdt van me af, ze kennen mij niet en kunnen mij niet raken. En ze hebben ook geen idee van de issues die ik meedraag naar mijn werk.’

Het idee voor het eerste verhaal, ‘Politieacties’, kwam tot stand door twee berichten in het Parool, het één over agenten die actie voerden voor betere beloning en het ander over een familiedrama in de Bilderdijkstraat in Amsterdam. In het verhaal, Washroom blues, dat er op volgt, gaat een supervisor beveiliging op Schiphol met zijn billen bloot, wat als metafoor dient voor Verkaiks intentie om door te dringen tot de mens ín het uniform.

Elk volgende verhaal is langer en gaat dieper in op de complexiteit van het handhaven en de druk op de hoeders van de orde. In sommige verhalen wordt ook de afwezigheid of het niet functioneren van handhaving aan de kaak gesteld. Politie, Boa’s, beveiligers, bewakers, een volkje met een eigen cultuur? ‘Handhavers en beveiligers zijn de eerstelijns waarborg voor veiligheid, orde en rust in deze veranderende en polariserende samenleving. We vervullen daarmee uiterst verantwoordelijke, maatschappelijke taken, voor doorgaans minimale beloning en met weinig opleiding.’

Een goede dienst is een dienst zonder bijzonderheden. Maar het zijn de incidenten die bewaard blijven, ze worden vastgelegd in dienstrapportages voor evaluatie en eventuele verbeteracties. Deze bundel presenteert een aantal fictieve incidenten op basis van reële veiligheidssituaties.

Incidenten, verhalen uit de handhaving, is een co-productie van de schrijver en uitgeverij Calbona uit Rotterdam. Het boek is verkrijgbaar in alle Nederlandse boekhandels, ook online.

boekpresentatie Andre Verkaik 8 april 2013André Verkaik is geboren in Landgraaf (L), hij groeide op in Hoogezand-Sappemeer en woont momenteel in Huizen (NH).

Hij studeerde theologie aan de VU en deed zijn schrijftraining aan de Schrijversvakschool te Amsterdam. Hij schreef daarna een aantal verhalen en essay waarvan diversen werden genomineerd of gepubliceerd. In 2013 publiceerde Verkaik zijn debuutroman Dat Rode Spul. Verder schrijft en redigeert hij teksten voor het tekstbureau AYBS (


Incidenten, verhalen uit de handhaving is hier te bestellen.