Geplaatst op Geef een reactie

Boeiende boekenwinkels 4: Pegasus

Wandelend langs de Amsterdamse grachten op zoek naar een interessante boekenwinkel passeer ik een slanke jonge dame met een hondje. Zij heeft mooie lange benen in nylon kousen onder een korte broek, een kort jasje met een bontkraag en lang golvend blond haar. Het hondje dat haar driftig voort trekt is van het type Gremlin, met kleine snelle pootjes en een statisch roodbruin kapsel van top tot teen. In het voorbijgaan maak ik oogcontact met de blondine, ze glimlacht haar tanden bloot. Ik lach terug. Dan zijn we elkaar gepasseerd, ach, het leven gaat te snel.

Nog daaraan denkend kom ik op mijn bestemming aan, Singel 367, een smal grachtenpand met hoge ramen. Pegasus is de kleinste boekhandel die ik heb bezocht tot nu toe, met op de begane grond stellagekasten met boeken rondom en een aantal tafels in het midden. Achterin de zaak, voorbij de kassa, leidt een sierlijke trap naar verdieping 0.5 waar meer moois te zien is achter een balustrade. MaarMisdaad en straf hoe bescheiden ook in omvang, toch is boekhandel Pegasus vakspecialist op het gebied van literatuur uit Oost- en Midden Europa. Voor veel lezers blijft deze literatuur na een minimale kennismaking op de middelbare school een gesloten boek. Misschien komen namen als Tolstoi, Tsjechov en Solzhenitsyn nog bekend voor, ook al hebben ze niet meer dezelfde allure als tegenwoordig Tolkien, Rowling of Stephen King. Je kunt je afvragen of de Oost-Europese literatuur nog wel relevant is in deze tijd. Maar toch, kijk, daar staat bijvoorbeeld Misdaad en straf van Dostojewski, een Krimi geschreven vanuit het perspectief van de dader. Gelijk vanaf het begin staat  vast ‘who dun it’. Het is de motivatie van de moordenaar die interessant is. Een verwarde student loopt rond in St. Petersburg met ideeën en vragen over geweld en macht. Zijn hypothese is dat mensen met veel macht, zoals Napoleon, maar denk ook aan Stalin en Hitler later, wegkomen met geweld. Het moorden wordt door de geschiedenis gerechtvaardigd. Deze kronkel die hem tot moord drijft, wordt vaak gelinkt aan Nietzsche’s idee van de Übermensch, en terecht, maar Nietzsche publiceerde pas in de jaren tachtig van de 19de eeuw, toen Misdaad en Straf al 15 á 20 jaar in omloop was. De beïnvloeding was andersom, de fictie van Dostojewski leidde tot een filosofie, Nietzsche was een groot bewonderaar van de schrijver. En wat zegt een boek als dit bijvoorbeeld over de overmoed van een Vladimir Putin?

Maar Pegasus heeft meer dan Russische literatuur. Elk land in de gevarieerde regio die met Midden en Oost Europa wordt aangeduid, heeft een afdeling. Dan komt bij mij de naam Havel naar boven, de laatste president van Tsjecho-Slowakije en de eerste van Tsjechië. Die deed toch ook iets in de literatuur? ‘Ja’, zegt Wim Bosch, de verkoper van de Pegasus boekhandel, ‘Vaclav Havel was toneelschrijver en essayist.’ De toon waarop dhr. Bosch het zegt, geeft aan dat ik dit had moeten weten. En terwijl hij het zegt, reikt zijn lange arm al over mij heen naar een schap achter mij en haalt een klein boekje tevoorschijn. ‘Kijk, Het Tuinfeest, uit 1958, het toneelstuk waarmee Havel debuteerde.’ Het volgende half uur zit ik mij te verkneukelen aan humor uit een voorbije eeuw: bureaucratische denkwijzen die karikaturaal worden neergezet in dialogen vol woordspelingen en herhalingen, ad absurdum. Complimenten voor de vertaler, Kees Mercks, die ver gegaan moet zijn om spreekwoorden die in onze optiek oer-Nederlands zijn een verrassende wending te geven zoals Havel dat gedaan zal hebben met Tsjechische zegswijzen. Zo zegt een partijbons dat niets vreemds hem menselijk is, en waarschuwt een inspecteur zijn toehoorders om het badwater niet met het kind weg te gooien. Havel schuwt het ook niet om de waan van het verhaal te doorbreken zoals blijkt uit dit fragmentje midden in een dialoog:

Amalia:                Nou, dan ga ik maar weer. Tot ziens

Ze wil niet weg, blijft staan

Mevr. Pludek:   Trek het je niet aan meiske! Toen ik begon kreeg ik nog veel kleinere rolletjes!

Amalia:                Dat waren ook andere tijden mevrouw! Da-ag!

En af gaat Amalia.

Vermakelijk stuk, zeker interessant om nog eens op te laten voeren. Ik neem het exemplaar graag mee. Nog even kijken wat er zich bovenaan die sierlijke trap bevindt. De boekenverkoper waarschuwt: ‘Dat is de talenafdeling’. En inderdaad staat hier de literatuur in de originele Slavische talen. ‘Hier zult u de Slavisten aan de universiteiten in Amsterdam goed mee kunnen bedienen’, suggereer ik, wat dhr. Bosch beaamt. Gelukkig voor mij is een deel van deze collectie tweetalig, zoals de uitgebreide serie van Reclam-Verlag, de typisch kleine boekjes in oranje en rode slappe kaft, zonder afbeelding op de omslag. Ik ontdek een enorme hoeveelheid aan klassiekers in het Russisch en Duits waaruit ik een keuze maak.

Beneden reken ik mijn aanwinsten af, € 12 voor het toneelstuk van Havel en een klein werkje van Tsjechov, proletarische prijzen! Dan nog even de “boekhouding”, ofwel, hoe staan mijn eigen boeken erbij. Tot mijn verrassing blijkt mijn roman Dat Rode Spul, die in de sectie Kroatië moet staan, want in dat mooie land speelt de thriller zich af, er niet meer te zijn. ‘Dan is hij verkocht’, zegt dhr. Bosch. Waardoor ik er weer een kan achterlaten. Alle boeken van mijn favoriete uitgeverij KLIN, vertaalde werken van hedendaagse Kroatische auteurs, zijn er ook. Zoals het kostelijke en enigszins postmodernistische Een centimeter vanaf het geluk van Marinko Koščec , dat op levendige wijze de ervaringen weergeeft van Midden en Oost Europese studenten in West Europa en hoe hun carrières daarna verlopen tot aan het fictieve jaar 2050.

Goed gestemd verlaat ik de behaaglijke warmte van de boekhandel, mij afvragend wat het mythologische paard Pegasus te maken heeft met al die interessante literatuur. Terwijl ik de Singel uitloop richting het Spui zie ik op de hoek dezelfde jongedame met haar hondje op een terras zitten. Ze zit alleen aan een tafeltje, gezicht naar het herfstzonnetje gericht dat rechts van de kerk aan de overkant van de Singel staat te stralen. Ze heeft de ogen gesloten als in aanbidding. De tafel naast haar is vrij en in een opwelling neem ik er plaats. Haar hondje ziet mij wel, ik steek mijn hand uit om hem naar mij toe te lokken, maar het beestje  gromt en huppelt zenuwachtig heen en weer, waardoor zij uit haar trance komt, de ogen opent en me recht aankijkt. Een blik van herkenning?

‘Hallo, ik zag je lopen daarnet, op de Singel, met je hondje.’ zeg ik plompverloren.

Ze knikt, een lach op het gezicht, verlegen? Verwachtingsvol? Of onnozel? Het  is in ieder geval een dame met het hondjemooie lach. Ik verbaas me over de egale crèmekleurige huid op haar gezicht. Is het echt of make-up? Samen met het blonde haar geeft het haar een Barbie-achtige look, prachtig.

‘En je raadt nooit wat ik net gekocht heb, in een boekenwinkel verderop’, vervolg ik en begin koortsachtig in mijn tassen te zoeken tot ik de boekjes vind en de kleinste van de twee aan haar laat zien. ‘Kijk, “De dame met het hondje“, van Anton Tsjechov, toevallig hè?’

‘Eh, ne razumijem,’ zegt ze met een verontschuldigende blik, en giechelt een beetje verlegen. Ik versta er niets van. Het klinkt Russisch, maar kan elke andere Oost Europese taal zijn. Ach, had ik nu maar Slavische talen gestudeerd.

Geplaatst op 2 Reacties

Boeiende boekenwinkels: De Nieuwe Boekhandel, Amsterdam

Een bezoek aan een boekenwinkel is altijd spannend, in ieder geval voor mij. Want ik dreig in zoveel avonturen terecht te komen als er boeken zijn die mijn aandacht trekken. En dat zijn er heel veel in De Nieuwe Boekhandel aan de Bos en Lommerweg in Amsterdam. Eerst kom je de prachtige etalage al bijna niet voorbij voor je door de schuin in het pui verzonken winkeldeur dit bacchanaal aan leesvoer betreedt. Inmiddels ben je al twee keer gewaarschuwd dat je hier je laatste stuiver niet kunt uitgeven, er wordt alleen gepind.  Dat is even wennen, maar ook wel begrijpelijk, geen cash in de winkel betekent dat figuren die met snode plannen een bezoekje aan deze boekhandel overwegen daar snel weer van zullen afzien.

Links in de kasten liggen de boeken ruim uitgestald, face forward, ofwel, niet alleen de rug maar de hele boekcover van elk boek is te zien. Er zullen dan wel wat minder ingaan per gestrekte meter, maar de titel en het prachtige werk dat in de voorkant van een boek is gegaan komt zo ten volle tot zijn recht. En ja hoor, ook mijn roman, Dat Rode Spul, staat prominent vlak bij de ingang, de rozige weergave van de Skradinski buk, de meest indrukwekkende waterval van Kroatië, springt mij gelijk in het oog. Thuis heb ik het schilderij hangen dat mijn verhaal zijn opmerkelijke jasje gaf.

Ik zwerf verder door de winkel, tussen de lage displays aan mijn rechterhand, blijf een tijdje hangen bij een prachtige uitgave van Alice in het wonderland, door Lewis Carroll. Kijk, dat is zo’n valkuil, mooie illustraties van Floor Rieder en zinnen die, ook al zijn ze bekend, je toch zo weer de diepte in kunnen trekken, diep het konijnenhol in dat leidt naar een wereld die hoe dan ook totaal anders is dan de wereld waar je met beide voeten in staat.

Ik word begroet door Monique Burger, de eigenaresse, bekend van TV programma’s die ik zelf niet kijk, en die me in één zin door herinnert aan onze verbondenheid als schrijver en boekhandelaar. ‘Hallo André, ik heb nog geen tweetje van je gezien deze week.’ Om op zo’n mooi plekje in de winkel te mogen liggen, brengt ook verantwoordelijkheid met zich mee, of partnerschap, hoe je het ook wilt noemen. Ik weet het, en beloof beterschap. En kan haar toch ook weer blij maken met de aankondiging van deze eerste poging tot een literair verslagje, eerste van alle boekenwinkels waar Dat Rode Spul liggen mag.

DatrodespulcoverWeer alleen vervolg ik mijn weg langs de knusse kinderhoek. Wat een uitkomst als ik nog kleine kinderen had of later, hopelijk veel later, met kleinkinderen hier naar binnenloop. Langs de balie met een vriendelijke medewerker achter de kassa richting de koffiehoek achterin, bij de Engelse en anderstalige romans. Het staat er allemaal uitgestald en wordt mij nogmaals aangeboden, koffie in de thermos, groene en andere exotische theesoorten, koekjes erbij, ik voel me lekker thuis bij DNB in de huiskamer. Op de steunbalken hebben bekende en voor mij onbekende Nederlanders hun wijsheden of gewoon hun aanwezigheid vastgelegd, Mathilde Santing, Lodewijk Asscher, om er een paar te noemen. Er staat zelfs een ligbank waar ik kan aanliggen om wat te snoepen uit de roman Ik kom terug van Adriaan van Dis die ik van een stapel heb meegenomen. Een verhaal in ruil voor een zachte dood, en dat van zijn hand, belooft weer een goed gedocumenteerde en gelijk weemoedige herontdekking te worden van ons collectieve Indische gedachtegoed. Het brengt herinneringen met zich mee aan Indische Duinen, de Stille Kracht en Max Havelaar. Maar het konijn uit Alice in het wonderland dat nog eens uit de tunnel van mijn onderbewustzijn opduikt, redt me, door een buitenproportioneel uurwerk uit zijn vestzak te hijsen en te zeggen: ‘O wee, o wee, ik ben te laat!’  Zonder dat was ik vandaag waarschijnlijk met een parkeerboete de Bos en Lommerwijk weer uitgegaan.

Geplaatst op Geef een reactie

Dat Rode Spul is er weer op pamac.nl

Na enige tijd van afwezigheid is de thriller Dat Rode Spul weer beschikbaar in de webshop van uitgeverij PAMAC, op www.pamac.nl. Zowel als e-book, voor € 9,99 als in de traditionele boekvorm, winkelprijs € 17,95. Een mooi geschenk voor  kerst.

Politieke thriller

Dat Rode Spul speelt zich af in het Europa tussen de oude en de nieuwe koude oorlog in. De spanning tussen Oost en West was altijd latent aanwezig. Dat speelde ook in de geest van de auteur André Verkaik, die opgroeide in de jaren zeventig, midden in de koude oorlog. De titel van het boek, Dat Rode Spul, was van het vroegste begin bedoeld om de lezer op een dwaalspoor te zetten en de schuld in de schoenen van het rode gevaar, het Rusland van Putin en Medvedev te schuiven. Terwijl de ware bron van het kwaad net als in de ‘echte’ wereld niet van communistische maar van nationalistische aard blijkt te zijn.

Familiedrama

Gelukkig spelen  deze geopolitische thema’s slechts als achtergrond voor een over het algemeen vermakelijk familiedrama. Wat maar weer wil aangeven dat elke gewone Nederlandse familie op vakantie verstrikt kan raken in wereldomvattende conflicten. J.J.R. Tolkien’s veel geciteerde uitspraak is hier zeker op zijn plaats:

‘It’s a dangerous business, Frodo, going out your door. You step onto the road, and if you don’t keep your feet, there’s no knowing where you might be swept off to.’ – Bilbo Baggins

Veel leesplezier!

Geplaatst op Geef een reactie

Deutsche Synopse: “Das Rote Zeug”: Autor Verkaik heißt Kroatien willkommen in die EU.

Omslag Dat Rode SpulDer literarische Thriller „Das Rote Zeug“ ist der Debütroman des niederländischen Schriftstellers André Verkaik. Das Buch wurde am 4. April 2013 in den Niederlanden beim Calbonaverlag in Rotterdam veröffentlicht. Der Roman hat in der lokalen Presse viel Aufmerksamkeit erhalten. Am 15 Oktober erscheint der zweiten Druck beim PAMAC Verlag, Groningen, jetzt auch als E-Book.

Das spannende politische Abenteuer spielt sich zum größten Teil in Kroatien ab, welches am 1. Juli 2013 als 28. Mitglied der Europäischen Gemeinschaft beigetreten ist. Die Beschreibung dieses schönen Landes ist nur ein Anliegen des Schriftstellers. Themen, die Verkaik mit seinen fiktiven Reiseabenteuern berühren will, sind die Europäische Wachstumspolitik, Freiheit kontra Manipulation und die Macht der Medien. Das überspitzte Anliegen ist, zu zeigen, dass einfache Menschen auch Helden sein können.

Balkan paradoxe

Als der frühere Geschichtslehrer Erwin de Boer mit seiner Familie im Urlaub nach Kroatien fährt, ist er beladen mit Vorurteilen über die slawische Bevölkerung. Es gab viele Kriege im ehemaligen Jugoslawien, und die verschiedenen ethnischen Gruppen in diesem Land haben sich schon immer äußerst gewalttätig gegenüber gestanden. Der Terrorismus, das weiß de Boer, wurde zwar nicht in Jugoslawien erfunden, ist aber dort im 19. Jahrhundert zu einer kompletten Kriegsart perfektioniert worden. Lenin und Trotzki haben sich hier aufgehalten um zu lernen, bevor sie in ihrem eigenen Land Russland die Rote Revolution auslösten.

Anstatt Gewalt erlebt Erwin überall bei den Kroaten und Serben Freundlichkeit, Wärme und Gastfreundschaft. Und überall werden ihm herrliche mediterrane Speisen angeboten mit einer schmackhaften Soße, Ajvar genannt. Durch naive Unbeholfenheit landet Erwin in einem kroatisches Gefängnis. Sein Campingnachbar Henk, ein Landsmann, der verheiratet ist mit einer serbischen Frau, hilft ihm wieder freizukommen. Durch seine Kontakte zur kroatischen Gesellschaft erwirkt Henk für Erwin einen Heldenstatus, der es möglich macht, die Prozesskosten zurück zu verdienen, mehr noch: Erwin erhält ein Angebot, seine Reiseabenteuer in einem Büchlein zu publizieren.

braven neuen Welt

Während der Tour erzählt Henk mehr und mehr über ein Geheimnis, das er seit zehn Jahren mit sich herumträgt: Es wurde ein hoher Preis gezahlt für die 68 Jahre Frieden, den wir in Europa genossen haben. Was in Aldous Huxley`s Buch „Brave New World“ noch eine beängstigende und menschenunwürdige Zukunftsperspektive war, ist im Roman „Das Rote Zeug“ eine fast vergessene und von allen Behörden verleugnete historische Realität, die zu einer braven neuen Welt geführt hat.

„Wenn Freiheit eine Illusion ist, Krieg aber die einzige Alternative, wer wird dann bereit sein, Alarm zu schlagen?“ Wer „Das Rote Zeug“ liest, kommt zu anderen Ansichten darüber, wer man ist, was man sagt und wie man in Europa lebt.

Der Schriftsteller

André Verkaik wohnt mit seiner Frau und drei Kindern in Huizen in den Niederlanden.

André Verkaik auteur Dat Rode Spul
André Verkaik

Nach seinem Theologiestudium war er als Pastor und Dozent an einer theologischen Hochschule tätig. Es folgten verschiedene Arbeitsstellen am Flughafen und im Gefängnis, bevor er sich durch Schulung und Praxis das Schreiben von Prosa und Essay anlernte. Zur Zeit ist Verkaik Schriftsteller und Redaktor für sein Text Büro AYBS-webcontent (Areyoubeingsurfednl).

Erschienene Werke (Novellen und Essay):

„Filet Américain“, nominiert auf Knooppunt Kranenberg, Radio/TV NCRV, Sommer 2008

„Helden van Zadar“, auf Volkskrant.nl, Sommer 2008

„Huis van Bewaring“, nominiert für die HC-Trophäe 2008, SLAU, Utrecht

„Shock“, nominiert für den Nieuwegeinse Literaturpreis 2008

„Kicken zonder pilletje“, veröffentlicht im Sammelband De Beste Les, Pearson Education 2008

„De zin van de regen“, in literarischer Zeitschrift OpSpraak, Frühling 2009

„De Groene Banaan“, in der kulinarischen Zeitschrift Bouillon. Magazin, Dez. 2009